Plaka kirası ve şoför hakedişi nasıl hesaplanır?

Plaka kiralayan bir durakta vardiya kapandığında ortaya tek bir soru çıkar: bu ay kim kime ne kadar borçlu? Plaka kirası, eksik gün, depozito mahsubu ve varsa ceza veya yakıt kesintisi ayrı ayrı tutulduğunda bu soruyu cevaplamak saatler alır. Bu yazı, bir plaka kiralama ilişkisinde hakedişin nasıl hesaplandığını ve tek bir kayda nasıl bağlandığını anlatıyor.

Kira tahakkuku: günlük mü, haftalık mı?

Plaka kiralama ilişkisi genellikle günlük ya da haftalık sabit bir kira üzerine kuruludur; bazı işletmeler buna hasılat paylaşımı ekler. Hakedişin doğru çıkması için kira tutarının sözleşmeye bağlı olarak otomatik tahakkuk etmesi, şoförün her hafta yeniden hatırlatılmasına gerek kalmadan işlemesi gerekir. Kira tutarında bir artış dönemi varsa, bu artışın da sözleşme üzerinden otomatik devreye girmesi beklenir.

Eksik gün ve mazeret

Bir şoförün rapor aldığı, aracın bakımda kaldığı ya da tatile çıkıldığı günler kira tahakkukundan düşülür. Bu düşüşün elle takip edilmesi, ay sonunda “hangi gün çalışmadım” tartışmasına açık kapı bırakır; eksik günün vardiya kaydından otomatik gelmesi bu tartışmayı büyük ölçüde ortadan kaldırır.

Depozito mahsubu ve kesintiler

Şoförden alınan depozito, sözleşme bitiminde ya da bir hasar/eksiklik durumunda hakedişten mahsup edilir. Aynı şekilde, o dönem şoföre kesilen bir trafik cezası ya da şirketin karşıladığı bir yakıt gideri, hakedişten düşülecek kalemler arasındadır. Bu kalemlerin tek bir hakediş dökümünde, hangi tutarın neden kesildiği görünür şekilde listelenmesi, şoförle yaşanacak itirazı en aza indirir.

Bordrolu şoför ile plaka kiracısı aynı şey değildir

Bir plaka üzerinde çalışan şoför bazen bordrolu bir çalışan, bazen de plakayı kiralayan bağımsız bir kiracıdır; bu ikisinin karıştırılması hem hakedişin hem de ilişkinin niteliğinin yanlış okunmasına yol açar. Yazılımın bu iki ilişkiyi ayrı tutması — biri personel/bordro tarafında, diğeri kira sözleşmesi tarafında — hangi ödemenin kira, hangisinin maaş olduğunu net tutar. Bu ayrım, olası bir iş hukuku uyuşmazlığında ilişkinin niteliğinin doğru okunmasını da kolaylaştırır.

Plaka devri ve kiralamada belediye/noter süreci

Bir plakanın kiralanması ya da devri, çoğu şehirde belediyenin izin sürecinden ve noter onayından geçer; sözleşmenin bu iki tarihi ve iznin geçerlilik penceresini taşıması, süresi geçmiş bir devrin fark edilmeden kalmasını önler. Yazılımın sözleşme kaydında bu tarihleri tutup, devrin tamamlanma süresi yaklaşırken bir uyarı vermesi, durak yöneticisinin bu süreci elle takip etmek zorunda kalmamasını sağlar. Bu konudaki güncel şartları kendi belediyenizden teyit etmenizi öneririz.

Hasılat paylaşımlı kira modeli

Bazı işletmeler sabit kira yerine ya da sabit kiraya ek olarak, şoförün getirdiği hasılatın bir yüzdesini paylaşır. Bu modelde hakedişin doğru çıkması için günlük hasılatın nereden geldiği (nakit, kart, kurumsal cari) ayrı ayrı görünür olmalı; aksi halde hangi tahsilatın paylaşıma dahil olduğu tartışma konusu olur. Sistemin hasılat kalemlerini kanala göre ayırıp paylaşım oranını buna göre hesaplaması, ay sonunda elle yeniden toplama ihtiyacını ortadan kaldırır.

Aylık icmal tek sayfada

Haftalık hakedişler biriktikçe, ay sonunda tüm plakaların tek bir icmalde görünmesi — kim ne kadar kira ödedi, kaç gün eksik çalıştı, toplam kesinti ne oldu — durak sahibinin ayın genel tablosunu bir sayfada okumasını sağlar. Bu icmal, aynı zamanda hangi plakanın zarar ettiğini ya da hangi şoförün sürekli eksik gün bildirdiğini fark etmenin de en hızlı yoludur.

Örnek: haftalık hakedişi olan bir plaka

Bir plaka, haftalık sabit kira ile bir şoföre kiralanmış durumda. O hafta şoför bir gün rapor almış (kira o gün için düşülüyor), ayrıca şoförün kusuru sayılan bir trafik cezası hakedişten kesiliyor. Hafta sonunda sistem, tam kira tutarından eksik günü ve ceza kesintisini düşerek tek bir hakediş dökümü üretiyor; şoför bu dökümü aynı gün görebiliyor, itiraz varsa kesinti kalemi üzerinden yapılıyor.

Rotenta’da nasıl yapılır

1. Sözleşmeler modülü, plaka kiralama sözleşmesini süre, kira tutarı ve depozito bilgisiyle kaydeder.
2. Plaka Kira ve Hakediş modülü, sözleşmeye bağlı kirayı vardiya kapanışında otomatik tahakkuk ettirir.
3. Personel modülünün vardiya kaydı, eksik günü ve rapor/izin bilgisini hakediş hesaplamasına otomatik yansıtır.
4. Ceza veya yakıt kesintisi, ilgili kayıttan hakediş dökümüne kalem olarak eklenir.
5. Muhasebe modülü, hakediş dökümünü şoförün cari hesabına işler ve tahsilat/ödeme kaydını tutar (ön muhasebe).

Sık sorulan sorular

Plaka kirası ile bordrolu şoför maaşı aynı ekranda mı tutulur?

Hayır, ikisi ayrı ilişkilerdir; kira sözleşmeler ve hakediş tarafında, maaş personel/bordro tarafında ayrı tutulur, karıştırılmaz.

Kira ödemesinde vergi kesintisi var mı?

Plaka kiralama gelirinin vergisel niteliği kiranın kuruluş şekline göre değişebilir; bu konuyu mali müşavirinizle teyit etmenizi öneririz, sistem hakediş dökümüne bu teyide göre bir kesinti kalemi eklemeye izin verir.

Depozito iade edilirse hakedişe nasıl yansır?

Depozito iadesi ya da mahsubu, hakediş dökümünde ayrı bir kalem olarak görünür; sözleşme kapandığında bakiyeyle birlikte işlenir.

Hakediş dökümünü şoförle nasıl paylaşırız?

Vardiya kapanışında oluşan döküm PDF olarak alınabilir veya şoförün kendi görebileceği bir ekranda listelenir.

Plaka devrinde belediye izni takibini sistem yapıyor mu?

Sözleşme kaydında izin ve noter tarihini tutabilir, geçerlilik penceresi yaklaşırken uyarı alabilirsiniz; başvuru sürecinin kendisi belediyenizle yürütülür.

Vardiya ve belge tarafının hakedişle nasıl beslendiğini vardiya, şoför ve belge takibi yazımızda, ceza kesintisinin şoförle nasıl eşleştiğini trafik cezasını ve kazayı şoförle eşleştirme yazımızda bulabilirsiniz. Kendi kira modelinizi konuşmak için iletişim sayfasından bize ulaşabilirsiniz; genel bakış için taksi yazılımı sayfamıza göz atın.